Instalacje do mąki pracują z pyłem, który w określonych warunkach tworzy atmosferę wybuchową. Dlatego bezpieczeństwo systemu silosowego to nie dodatek, tylko element projektu.
Ocena ryzyka wybuchu pyłu
Ocena ryzyka wybuchu pyłu w instalacji silosowej SILMACH była przedmiotem prac Głównego Instytutu Górnictwa w Katowicach – Jednostki Notyfikowanej nr 1453, w tym jego Laboratorium Wybuchowości Pyłów Przemysłowych. Ocena wykazała, że ryzyko zapłonu zostało ograniczone do poziomu tolerowanego.
Co sprawia, że system jest bezpieczny
- szczelność zbiorników i rurociągów – pył nie wydostaje się na halę,
- materiały dopuszczone do kontaktu z żywnością,
- zestaw urządzeń chroniących przed przekroczeniem dopuszczalnych norm,
- zabezpieczenia przed skutkami niewłaściwej obsługi – system nie pozwala popełnić błędu.
Dzięki tym właściwościom System Silosowy SILMACH spełnia wymagania dyrektywy ATEX.
Trzy poziomy kontroli silosu
Pneumatyczny zawór zaciskowy
Reaguje automatycznie na przekroczenie dopuszczalnego obciążenia silosu podczas załadunku – zamyka się, gdy alarm wyzwolony przez wagę lub czujnik poziomu zostanie zignorowany.
Czujnik maksymalnego poziomu napełnienia
Działa podczas napełniania silosu. Gdy poziom mąki osiągnie maksimum, włącza alarm dźwiękowo-świetlny – zanim zbiornik zostanie przepełniony.
Czujnik ciśnienia w silosie
Monitoruje ciśnienie w zbiorniku. Gdy rośnie, czujnik uruchamia zawór zaciskowy – to chroni konstrukcję silosu przed uszkodzeniem.
Higiena i HACCP
System realizuje zasady dobrej praktyki produkcyjnej i higienicznej, spełniając wymagania HACCP. Zakład zyskuje czystsze pomieszczenia, brak zapylenia i rozkurzu oraz koniec problemu roztoczy i szkodników w magazynie worków.
Skąd bierze się ryzyko wybuchu pyłu
Do wybuchu pyłu potrzebnych jest jednocześnie kilka czynników: palny pył (a takim jest pył mączny), tlen z powietrza, źródło zapłonu, rozproszenie pyłu w powietrzu w odpowiednim stężeniu i ograniczona przestrzeń, np. wnętrze zbiornika lub rurociągu. Usunięcie któregokolwiek z nich zapobiega wybuchowi. Dlatego bezpieczna instalacja to taka, która ogranicza pylenie, eliminuje źródła zapłonu i nie dopuszcza do niekontrolowanych stanów pracy.
Strefy zagrożenia wybuchem pyłu
Przepisy ATEX dzielą miejsca, w których może wystąpić pyłowa atmosfera wybuchowa, na trzy strefy:
- strefa 20 – atmosfera wybuchowa występuje stale, długotrwale lub często,
- strefa 21 – może wystąpić okazjonalnie podczas normalnej pracy,
- strefa 22 – nie powinna wystąpić podczas normalnej pracy, a jeśli wystąpi, to rzadko i krótko.
Klasyfikację stref w zakładzie przeprowadza się w ramach oceny ryzyka wybuchu. Od niej zależą wymagania wobec urządzeń pracujących w danym miejscu. Szczelna instalacja silosowa ogranicza obszar, w którym pył może się wydostawać, co ułatwia spełnienie wymagań w całym zakładzie.
Obowiązki zakładu
Pracodawca, w którego zakładzie może wystąpić atmosfera wybuchowa, ocenia ryzyko i opracowuje dokument zabezpieczenia przed wybuchem. Opisuje w nim m.in. strefy, zastosowane środki ochrony i zasady pracy. Wyniki oceny ryzyka wybuchu pyłu w instalacji silosowej SILMACH, prowadzonej przez Główny Instytut Górnictwa (Jednostkę Notyfikowaną nr 1453), są cennym materiałem przy przygotowaniu takiego dokumentu.
Zakładom, które potrzebują wsparcia w tym zakresie, za pośrednictwem współpracującej z nami jednostki certyfikującej oferujemy audyty ATEX na terenie zakładu produkcyjnego oraz ocenę ryzyka wybuchu – także dla instalacji, które już pracują.
Przeglądy i konserwacja
Zabezpieczenia działają tylko wtedy, gdy są sprawne. Zawór zaciskowy, czujnik maksymalnego poziomu i czujnik ciśnienia warto regularnie sprawdzać, a alarmów nie wolno lekceważyć ani wyłączać. Podczas przeglądów kontroluje się też szczelność połączeń i stan sit oraz przesiewacza. Prowadzimy serwis gwarancyjny i pogwarancyjny instalacji – dział techniczny pomoże zaplanować przeglądy i dostarczy części zamienne.
HACCP w praktyce
W systemie HACCP chodzi o kontrolę zagrożeń dla bezpieczeństwa żywności – biologicznych, chemicznych i fizycznych. Instalacja silosowa pomaga w każdej z tych kategorii: hermetyczne zbiorniki chronią przed szkodnikami i zanieczyszczeniami, stal nierdzewna AISI 304 jest przeznaczona do zastosowań spożywczych, a sita i przesiewacz zatrzymują ciała obce, zanim mąka trafi do produkcji. Do tego dochodzi pełna informacja o ilości przyjętego i zużytego surowca z wag.
Podsumowanie
Bezpieczeństwo instalacji silosowej opiera się na trzech filarach: szczelności, automatycznej kontroli pracy silosu i rzetelnej ocenie ryzyka. System SILMACH ma wszystkie trzy – potwierdzone oceną Głównego Instytutu Górnictwa. Pełny opis zabezpieczeń znajdziesz na stronie zabezpieczenia systemów.
O co zapytać dostawcę instalacji silosowej
- Czy dla instalacji wykonano ocenę ryzyka wybuchu pyłu – i przez kogo?
- Jakie zabezpieczenia chronią silos przed przepełnieniem przy dostawie?
- Co się stanie, gdy w zbiorniku wzrośnie ciśnienie?
- Czy system chroni przed błędami obsługi?
- Czy dostawca przeszkoli załogę z bezpiecznego użytkowania?
- Kto zapewni serwis i części zamienne po okresie gwarancji?
W przypadku SILMACH odpowiedzi są konkretne: ocena ryzyka była przedmiotem prac Głównego Instytutu Górnictwa w Katowicach (Jednostka Notyfikowana nr 1453); przed przeciążeniem i przepełnieniem chronią zawór zaciskowy i czujnik maksymalnego poziomu napełnienia; przed nadciśnieniem – czujnik ciśnienia w silosie; szkolimy załogę przy uruchomieniu, a serwis gwarancyjny i pogwarancyjny prowadzi nasz dział techniczny.
Najczęstsze pytania
Czy pył mączny naprawdę może wybuchnąć?
Tak – pył mączny jest pyłem palnym. W odpowiednim stężeniu w powietrzu i przy źródle zapłonu może utworzyć atmosferę wybuchową. Dlatego tak ważna jest szczelność instalacji i brak pylenia.
Czy instalacja silosowa poprawia bezpieczeństwo w porównaniu z workami?
Ręczne przesypywanie worków powoduje zapylenie hali. Zamknięty obieg mąki – od mąkowozu do dzieży – znacząco ogranicza pył w otoczeniu stanowisk pracy.
Dokumenty, które warto mieć w zakładzie
- dokumentację techniczną i instrukcję obsługi instalacji,
- dokumentację oceny ryzyka wybuchu pyłu dla instalacji,
- dokument zabezpieczenia przed wybuchem dla zakładu,
- protokoły przeglądów i serwisu zabezpieczeń,
- potwierdzenia szkoleń pracowników obsługujących system.
Co obejmuje szkolenie załogi
Przy uruchomieniu instalacji szkolimy pracowników z funkcji systemu i zasad bezpiecznego użytkowania. Omawiamy m.in. przyjmowanie dostaw z mąkowozu, znaczenie alarmów dźwiękowo-świetlnych, działanie zaworu zaciskowego, obsługę panelu sterowania i postępowanie w sytuacjach nietypowych. Dobrze przeszkolona załoga to ostatni, ale bardzo ważny element bezpieczeństwa – nawet najlepsze zabezpieczenia nie zastąpią świadomej obsługi.
Masz pytania o bezpieczeństwo konkretnej instalacji? Zadzwoń do działu technicznego: +48 572 362 656.
Bezpieczne przyjęcie dostawy krok po kroku
- przed dostawą sprawdź na panelu, czy w wybranym silosie jest miejsce na całą partię,
- upewnij się, że kierowca podłącza wąż do przyłącza właściwego zbiornika,
- podczas wdmuchiwania nie wyłączaj ani nie lekceważ alarmów czujnika maksymalnego zasypu,
- po zakończeniu sprawdź na wagach, ile mąki przyjęto, i porównaj z dokumentem dostawy.
Taka prosta procedura, połączona z automatycznymi zabezpieczeniami instalacji, sprawia, że dostawa mąki jest szybka, czysta i bezpieczna – bez worków, kurzu i ryzyka przepełnienia zbiornika.
